Üretken yapay zekâ araçlarının akademik dünyada yaygınlaşmasıyla en çok sorulan sorulardan biri şu: “Tez ya da makalemde yapay zekâ kullanmam sorun olur mu?” Kısa yanıt, aracı nasıl kullandığınıza bağlıdır. Bu rehber, sorumlu kullanımın çerçevesini özetler.
Yardımcı araç ile “yerine yazan” araç ayrımı
Belirleyici ölçüt, yapay zekânın sizin yerinize düşünüp düşünmediğidir. Dil düzeltme, biçimlendirme, literatür tarama, kaynakça doğrulama ve fikir düzenleme gibi kullanımlar araştırmacının işini kolaylaştıran yardımcı kullanımlardır. Buna karşılık, özgün analizi, yorumu ve bulguları tümüyle yapay zekâya ürettirip kendi çalışmanız gibi sunmak akademik dürüstlük ilkeleriyle çelişir.
Beyan (şeffaflık) yükümlülüğü
YÖK ve TÜBİTAK dahil pek çok kurum ile akademik dergiler, yapay zekâ desteğinin kullanıldığı durumların çalışmada açıkça beyan edilmesini bekler. Genel eğilim, yapay zekânın hangi aşamada ve nasıl kullanıldığının yöntem bölümünde ya da bir teşekkür/beyan notunda belirtilmesidir. Bağlı olduğunuz kurumun ve hedef derginin güncel yönergesini mutlaka kontrol edin; kurallar hızla güncellenmektedir.
Sorumluluk her zaman araştırmacıda
Yapay zekâ bir kaynak uydurabilir, hatalı bilgi verebilir ya da önyargı taşıyabilir. Bu nedenle çıktıların doğruluğundan, özgünlüğünden ve etik uygunluğundan nihai olarak araştırmacı sorumludur. Ürettiği kaynakları doğrulamak, iddiaları teyit etmek ve intihal denetiminden geçirmek kullanıcının görevidir.
EduHubTR’nin yaklaşımı
EduHubTR, TÜBİTAK ve YÖK’ün belirlediği üretken yapay zekâ kullanım kriterlerini gözeterek tasarlanmıştır. Platform sizin yerinize çalışma üretmez; sizi yoran ve angaryaya dönüşen işleri kolaylaştırarak yardımcı olur. Kaynakça doğrulama gibi araçlar, tam da yapay zekânın zayıf yönlerini (uydurma kaynak riski) denetlemeniz için vardır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz; nihai değerlendirmede bağlı olduğunuz kurumun ve derginin güncel yönergeleri esas alınmalıdır.