Tez savunması ve jüri değerlendirmesinde en sık geri dönüş alınan konulardan biri kaynakçadır: hatalı künyeler, eksik bilgiler ya da metinde atıf yapılıp kaynakçada bulunmayan eserler. Bu rehber, kaynakçanızı teslim etmeden önce sistematik olarak doğrulamanın adımlarını anlatır.
1. DOI ve ISBN’leri önce kontrol edin
Bir künyede DOI varsa, en hızlı doğrulama https://doi.org/ adresinin sonuna DOI’yi eklemektir; bağlantı doğru esere gidiyorsa künye gerçektir. Kitaplarda ISBN, OpenLibrary veya Google Books üzerinden aynı şekilde teyit edilebilir. Açılmayan bir DOI, künyenin hatalı ya da uydurma olduğuna dair en güçlü işarettir.
2. Makaleleri açık veritabanlarında arayın
DOI’si olmayan makaleler için başlığı Crossref, OpenAlex, PubMed, Europe PMC ve Türkçe kaynaklar için TR Dizin ve DergiPark’ta aratın. Yazar soyadı ve yayın yılının kayıtla örtüşüp örtüşmediğini kontrol edin; yalnızca başlık benzerliği yeterli değildir.
3. Türkçe ve yerel kaynaklara dikkat edin
Birçok Türkçe dergi makalesi uluslararası dizinlerde yer almaz; bu kaynakların açık dizinlerde bulunmaması onların uydurma olduğu anlamına gelmez. Bu tür kaynakları DergiPark üzerinden ya da derginin kendi sayfasından elle teyit edin. Tezler ise makale dizinlerinde genellikle listelenmez; doğru adres YÖK Ulusal Tez Merkezi’dir (tez.yok.gov.tr).
4. Metin–kaynakça tutarlılığını kontrol edin
Son adım, metinde atıf yapılan her eserin kaynakçada, kaynakçadaki her eserin de metinde yer aldığını doğrulamaktır. Yazım kılavuzunuzun (APA 7, vb.) biçim kurallarına uygunluğu da bu aşamada gözden geçirilir.
Bu süreci otomatikleştirmek
Onlarca künyeyi tek tek elle taramak saatler alabilir. EduHubTR’nin kaynakça doğrulama aracı, kaynakçanızın tamamını yapıştırdığınızda her künyeyi bu adımların hepsinden otomatik geçirir ve size doğrulandı / kısmi / bulunamadı olarak işaretlenmiş, indirilebilir bir rapor (Word ve Excel) sunar. Türkçe kaynaklar için “DergiPark’ta ara”, web adresli kaynaklar için canlılık kontrolü gibi ayrıntıları da kapsar.